Historia kościoła

HISTORIA KOŚCIOŁA ŚW. WAWRZYŃCA w GNIEŹNIE

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Wawrzyńca w Gnieźnie jest bardzo dawną fundacją. Prawdopodobnie ufundowali go dworzanie Bolesława Chrobrego.Pierwszy dokument historyczny, wydany przez Bolesława Pobożnego, pochodzi z roku 1255. Zawiera on zapis uczyniony przez tego króla na korzyść kościoła.

Kościół doszczętnie spalili Krzyżacy podczas strasznego napadu na Wielkopolskę w roku 1331, kiedy to sprowadzeni przez zdrajcę Wincentego z Szamotuł pod wodzą Dietricha von Altenburg ogniem i mieczem pustoszyli miasta i wsie, aż mściwa ręka króla Władysława Łokietka dosięgła ich pod Płowcami. Kościół św. Wawrzyńca był wówczas drewniany.

W miejsce dawnego kościoła z drzewa - w wieku XVI – powstał kościół murowany jednonawowy. Z tego czasu pochodzi wieża czworoboczna nakryta gotyckim dachem w kształcie piramidy.

Późniejsze dodatki jakie poczyniono bardzo zmieniły oblicze kościoła murowanego.

W aktach wizytacyjnych czytamy /r.1811/, iż „kościół jest murowany, lecz we wszystkich częściach dużo spustoszony tak, że Konsystorz, obawiając się upadnięcia belek i całego dachu, kazał go zapieczętować”.

Poważnej restauracji kościoła dokonano po wojnach napoleońskich w roku 1817.

W roku 1896 kościół św. Wawrzyńca został rozbudowany i powiększony o dwie boczne nawy. Również wtedy wzniesiono południową okrągłą wieżę a od strony północnej wybudowano kruchtę. Chór muzyczny został powiększony i ozdobiony balustradą. Proboszczem był wówczas Ks. Ferdynand Stefański.

Dnia 1 stycznia 1917 roku proboszczem został Ks. Mieczysław Bielawski. W tymże samym roku kościół został konsekrowany. Aktu dokonał Ks. Bp. Wilhelm Kloske.

Dalsza rozbudowa kościoła miała miejsce w latach 1935 – 36 podczas duszpasterzowania Ks. Józefa Chilomera. Rozbudowę przeprowadzono według projektu architekta Lucjana Michałowskiego z Poznania. Przedłużono nawy i podniesiono je w górę, dobudowano prezbiterium i boczne wystające kaplice, które kościołowi nadały kształt krzyża łacińskiego. W punkcie skrzyżowania ramion umieszczono sygnaturkę, a w narożniku od strony północnej kolumnę z figurą św. Wawrzyńca. Kościół w nowej szacie został poświęcony w roku 1936. Pokryty jest on dachówką. Posiada cztery wejścia. Cechę dawną najwierniej zachowała wieża północna. Wybudowana na planie kwadratowym, nakryta jest dachem w kształcie niewysokiej piramidy. Ściany urozmaicone są oknami i wnękami o półkolistym lub niskim ostrołukowym zakończeniu. Jest to typowy okaz wieży skromnych gotyckich kościołów w naszym kraju, nie zepsuty tutaj barokowym hełmem blaszanym, lecz pod dachówką. Najstarszą część stanowi także fasada przy ul. św. Wawrzyńca, na której w roku 1936 wybudowano nowy gzyms.

W czasie okupacji kościół był przeznaczony na magazyn.

Otynkowania kościoła dokonał w roku 1948 Ks. Mieczysław Bogacz.

 

Widok kościoła z 1910 roku.

widok z 1910

 

Widok kościoła w 2003 roku

 

widok z 2003

Zdjęcia zaczerpnięte z publikacji "Gniezno i Powiat Gnieźnieński. Widoki dawne i współczesne." Autorstwa Miachała W. Michałowskiego i Romana D. Górczaka.

Historia parafii

HISTORIA PARAFII ŚW. WAWRZYŃCA w GNIEŹNIE

  Parafia św. Wawrzyńca należy do najstarszych parafii w Gnieźnie. Swoim zasięgiem obejmowała duże terytorium. Z „BreVis descriptio historico – geographica Ecclesiarum Archidioecesis Gnesnensis et Posnanensis” /1888/ - ks. Jana Korytkowskiego – dowiadujemy się, że do parafii oprócz części miasta Gniezna należały miejscowości: Cielimowo, Dalki, Drachowo, Drachówko, Dziekanka, Gurowo, Gurówko, Goczałkowo, Mnichowo, Mnichowskie Huby, Piekary, Skiereszewo, Skiereszewko i Woźniki.

Zmiana granic parafii – według Kroniki Parafialnej – nastąpiła 25.XI.1945r. Od parafii św. Wawrzyńca odłączono Stadninę, Piekary, Kustodię, Skiereszewo, Skiereszewko i przyłączono do parafii Archikatedralnej.

 

  Dnia 25.VI.1946r. nastąpiło uzupełnienie dekretu z 25.XI.1945r. i odłączono jeszcze ul. Młyńską, Dąbrowskiego, Dziekankę – Wieś, Zakład, Folwark i cmentarz, a 18.X.1946r. Władza Duchowna zarządziła, że granica parafii św. Trójcy i św. Wawrzyńca na południe od torów kolejowych biegnie środkiem ul. Witkowskiej. Następnie, wskutek erygowania nowych parafii, od parafii św. Wawrzyńca odłączono Cielimowo, Gurowo i Gurówko przyłączając je do Żydowa, a Drachowo, Drachówko i Goczałkowo do Niechanowa.

Obecnie parafia obejmuje następujące ulice i miejscowości: ul. Bednarski Rynek, Cierpięgi, Czysta, Dalkoska, Garbarska, Jeziorna, Konopnickiej, Kościuszki (częściowo), Krótka, Łąkowa, Mnichowska, Plac 21 Stycznia, Polna, Pstrowskiego, Skrajna, Warszawska (częściowo), Św. Wawrzyńca (częściowo), Witkowska (str. parzysta), Wrzesińska (częściowo), Zaułek (częściowo), Dalki Wieś, Mnichowo, Woźniki.

 

  Do najważniejszych wydarzeń w dziejach parafii zalicza się między innymi: spalenie kościoła drewnianego przez Krzyżaków /1331r./, wybudowanie kościoła murowanego jednonawowego /w. XVI/, restauracja kościoła /1817r./, rozbudowa kościoła /1898r./, konsekracja kościoła /1917r./, dalsza rozbudowa kościoła /1935/36/, nominacja Ks. dra Kazimierza Kowalskiego – syna parafii – na biskupa chełmińskiego, poświęcenie nowego ołtarza Krzyża św. /1949r./, zaprowadzenie Wieczystej Adoracji Najświętszego Sakramentu dla wiernych miasta Gniezna /1961r./, poświęcenie nowych dzwonów /1965r./, oddanie parafii Matce Bożej w niewolę miłości /1965r./, peregrynacja Obrazu Matki Bożej po rodzinach /1979r./, Nawiedzenie kopii Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej /1979r./, poświęcenie odnowionej świątyni /1989r./, Diecezjalny Kongres Eucharystyczny – zakończenie w parafii św. Wawrzyńca /1990r./.

 

  Patron parafii i kościoła – św. Wawrzyniec – przez szereg stuleci odbierał cześć jako opiekun: ubogich, piekarzy, kucharzy a nawet bibliotekarzy. Wzywano go też w czasie pożarów i przeciw chorobom reumatycznym. I tak w zasadzie jest po dziś dzień. Nie wiadomo tylko od kiedy w parafii rozpoczęła działalność ochronka parafialna. Ale na pewno w okresie międzywojennym pomoc otrzymywało wiele osób. Zachowały się zdjęcia ze wspólnych posiłków oraz informacje o wydzierżawieniu parafianom ziemi na działki uprawne. Także w roku 1945 wznowiła działalność ochronka oraz Dom Starców przy ul. Wrzesińskiej. Pięć lat później zlikwidowano kaplicę w Domu Starców i Siostrom Elżbietankom zabroniono sprawowania opieki, zaś w roku 1953 zakazano prowadzenia ochronki. Nie zaprzestano jednak nadal pomagać ubogim. To w parafii św. Wawrzyńca organizowano spowiedź dla głuchych, tutaj też spotykali się biedni podczas Świąt Bożego Narodzenia, otrzymując nie tylko podarunki – byli również wspomagani finansowo. Często też w sali parafialnej przygotowywano dla nich posiłki. Akcja charytatywna w nieco zmienionej formie trwa nadal.

 

  W parafii pracowało wielu gorliwych duszpasterzy. Działalność ich przedstawiona jest w Kronikach Parafialnych.           

kapłani

Księża pracujący w naszej parafii.

Proboszcz: ks. kanonik Jan Szrejter

Wikariusze:

ks. Jacek Krzesiński.

 

Rezydenci: 

ks. Łukasz Krucki

 

W codziennej pracy naszych kapłanów wspomagają:

ks. Marcin Andrzejewski

ks. kanonik Bogdan Czyżewski

ks. Stanisław Pietrzak

ks. Feliks Polcyn

 

Porządek Mszy św

Porządek Mszy Świętych

Dni powszednie:

7:30, 8:00; 17:30; 18:00; 18:30

 

Soboty i przeddzień uroczystości nakazanych:

7:30, 8:00; 17:30; 18:30

 

Niedziele i Święta:

7:30; 9:00; 10:15; 11:30; 12:30; 19:00

Msza w kaplicy na Cmentarzu Św. Wawrzyńca 15:00

Biuro parafialne

Biuro Parafialne

Wszelkie sprawy można załatwiać w biurze parafialnym

od poniedziałku do soboty w godzinach od 10 do 12

oraz dodatkowo we środy od 17 do 18

tel. 61 426-15-57


Copyright © 2018 Parafia św. Wawrzyńca Gniezno. All Rights Reserved.